احمد شاملو

از مرگ، من سخن گفتم

shamluo — Mon, 10 Sep 2007 16:11:00 GMT

...

چندان که هیاهوی سبزبهاری دیگر

از فراسوی هفته ها به گوش آمد،

با برف کهنه

که می رفت

از مرگ

من

سخن گفتم .

و چندان که قافله در رسید و بار افکند

و به هر کجا

بردشت

از گیلاس بٌنان

آتشی عطر افشان بر افروخت،

با آتشدان باغ

از مرگ

من

سخن گفتم .

غبار آلود و خسته

از راه دراز خویش

تابستان پیر

چون فراز آمد

در سایه گاه دیوار

به سنگینی

یله داد

و کودکان

شادی کنان

گرد بر گردش ایستادند

تا به رسم دیرین

خورجین کهنه را

گره بگشاید

و جیب و دامن ایشان را همه

از گوجه ی سبز و

سیب سرخ و

گردوی تازه بیا کند .

پس

من مرگ خویش را رازی کردم و

او را

محرم رازی؛

و با او

از مرگ

من

سخن گفتم .

و با پیچک

که بهار خواب هر خانه را

استادانه

تجیری کرده بود،

و با عطش

که چهره ی هر آبشار کوچک

از آن

آرایه ئی دیگر گونه داشت

از مرگ

من

سخن گفتم .

به هنگام خزان

از آن

با چاه

سخن گفتم،

و با ماهیان خٌردِ کاریز

که گفت و شنودِ جاودانه شان را

آوازی نیست،

و با زنبور زرینی

که جنگل را به تاراج می برد

و عسلفروش پیر را

می پنداشت

که بازگشت او را

انتظاری می کشد .

و از آن با برگ آخرین سخن گفتم

که پنجه ی خشکش

نومیدانه

دستاویزی می جست

در فضائی

که بی رحمانه

تهی بود .

و چندان که خش خش سپیدِ زمستانی دیگر

از فراسوی هفته های نزدیک

به گوش آمد

و سمور و قمری

آسیمه سر

از لانه و آشیانه ی خویش

سر کشیدند،

با آخرین پروانه ی باخ

از مرگ

من

سخن گفتم .

من مرگ خویش را

با فصل ها در میان نهادم و

با فصلی که می گذشت؛

من مرگ خویشتن را

با برف ها در میان نهادم و

با برفی که می نشست؛

با پرنده ها و

با هر پرنده که در برف

در جست و جوی چینه ئیِ بود

با کاریز

و با ماهیان خاموشی .

من مرگ خویشتن را با دیواری در میان نهادم

که صدای مرا

به جانب من

باز پس نمی فرستاد .

چرا که می بایست

تا مرگ خویشتن را

من

نیز

از خود

نهان کنم .

--------------------------------

از مرگ، من سخن گفتم

shamluo — Sat, 08 Sep 2007 13:05:18 GMT

...

چندان که هیاهوی سبزبهاری دیگر

از فراسوی هفته ها به گوش آمد،

با برف کهنه

که می رفت

از مرگ

من

سخن گفتم .

و چندان که قافله در رسید و بار افکند

و به هر کجا

بردشت

از گیلاس بٌنان

آتشی عطر افشان بر افروخت،

با آتشدان باغ

از مرگ

من

سخن گفتم .

غبار آلود و خسته

از راه دراز خویش

تابستان پیر

چون فراز آمد

در سایه گاه دیوار

به سنگینی

یله داد

و کودکان

شادی کنان

گرد بر گردش ایستادند

تا به رسم دیرین

خورجین کهنه را

گره بگشاید

و جیب و دامن ایشان را همه

از گوجه ی سبز و

سیب سرخ و

گردوی تازه بیا کند .

پس

من مرگ خویش را رازی کردم و

او را

محرم رازی؛

و با او

از مرگ

من

سخن گفتم .

و با پیچک

که بهار خواب هر خانه را

استادانه

تجیری کرده بود،

و با عطش

که چهره ی هر آبشار کوچک

از آن

آرایه ئی دیگر گونه داشت

از مرگ

من

سخن گفتم .

به هنگام خزان

از آن

با چاه

سخن گفتم،

و با ماهیان خٌردِ کاریز

که گفت و شنودِ جاودانه شان را

آوازی نیست،

و با زنبور زرینی

که جنگل را به تاراج می برد

و عسلفروش پیر را

می پنداشت

که بازگشت او را

انتظاری می کشد .

و از آن با برگ آخرین سخن گفتم

که پنجه ی خشکش

نومیدانه

دستاویزی می جست

در فضائی

که بی رحمانه

تهی بود .

و چندان که خش خش سپیدِ زمستانی دیگر

از فراسوی هفته های نزدیک

به گوش آمد

و سمور و قمری

آسیمه سر

از لانه و آشیانه ی خویش

سر کشیدند،

با آخرین پروانه ی باخ

از مرگ

من

سخن گفتم .

من مرگ خویش را

با فصل ها در میان نهادم و

با فصلی که می گذشت؛

من مرگ خویشتن را

با برف ها در میان نهادم و

با برفی که می نشست؛

با پرنده ها و

با هر پرنده که در برف

در جست و جوی چینه ئیِ بود

با کاریز

و با ماهیان خاموشی .

من مرگ خویشتن را با دیواری در میان نهادم

که صدای مرا

به جانب من

باز پس نمی فرستاد .

چرا که می بایست

تا مرگ خویشتن را

من

نیز

از خود

نهان کنم .

--------------------------------

باران

shamluo — Fri, 24 Aug 2007 19:30:32 GMT

...

آنگاه بانوی پر غرور عشق خود را دیدم

در آستانه ی پر نیلوفر،

که به آسمان بارانی می اندیشد .

و آنگاه بانوی پر غرور عشق خود را دیدم

در آستانه ی پر نیلوفر باران،

که پیرهنش دستخوش بادی شوخ بود.

و آنگاه ، بانوی پر غرور باران را

در آستانه ی نیلوفرها ،

که از سفر دشوار آسمان باز میآمد .

-------------

ترانه بزرگ ترین آرزو

shamluo — Sun, 19 Aug 2007 12:59:26 GMT

...

آه اگر آزادی سرودی می خواند

کوچک

هم چون گلوگاه پرنده ئی ،

هیچ کجا دیواری فروریخته برجای نمی ماند .

سالیان بسیار نمی بایست

دریافتن را

که هر ویرانه نشانی از غیاب انسانی ست

که حضور انسان

آبادانی است .

***

هم چون زخمی

همه عمر

خونابه چکنده

هم چون زخمی

همه عمر

به دردی خشک تپنده،

به نعره ئی

چشم بر جهان گشوده

به نفرتی

از خود شونده ،

غیاب بزرگ چنین بود

سرگذشت ویرانه چنین بود .

***

آه اگر آزادی سرودی می خواند

کوچک

کوچک تر حتا

از گلوگاه یکی پرنده !

----------------------------------

فریادی و... دیگر هیچ

shamluo — Tue, 17 Jul 2007 11:46:06 GMT

...

فریادی و دیگر هیچ .

چرا که امید آنچنان توانا نیست

که پا بر سر یأس بتواند نهاد .

بربستر سبزه ها خفته ایم

با یقین سنگ

بر بستر سبزه ها با عشق پیوند نهاده ایم

و با امیدی بی شکست

از بستر سبزه ها

با عشقی به یقین سنگ برخاستیم

اما یأس آنچنان تواناست

که بسترها و سنگ ها زمزمه ئی بیش نیست !

فریادی

و دیگر

هیچ !

----------

از نفرتی لبریز

shamluo — Thu, 05 Jul 2007 06:39:40 GMT

...

ما نوشتیم و گریستیم

ما خنده کنان به رقص برخاستیم

ما نعره زنان از سر جان گذشتیم...

کس را پروای ما نبود .

در دوردست مردی را به دار آویختند :

کسی به تماشا سر بر نداشت

ما نشستیم و گریستیم

ما با فریادی

از قالب خود بر آمدیم .

--------